2.2 Kerndoelen
Kerndoelen
Voor het basisonderwijs zijn de kerndoelen (1998) aan een revisie onderworpen. Deze herziening wordt in 2006 operationeel. In bijlagen II en III zijn de kerndoelen 1998 en de herziene kerndoelen opgenomen. De kerndoelen 1998 waren groot in aantal (109) en vaak in een aantal thema's en didactische aspecten (werkvormen) uitgewerkt. De herziening brengt het aantal kerndoelen terug tot 58. Daarbij worden ruime, meer globale omschrijvingen gehanteerd. Er worden nauwelijks activiteiten gedefinieerd en geen didactiek meer beschreven. Doel daarvan is dat scholen meer ruimte krijgen er eigen invullingen aan te geven.
De herziene kerndoelen hebben als voordeel ten opzichte van de huidige kerndoelen dat scholen in grotere mate vrij zijn voor een eigen aanpak te kiezen. Daarbij kan, meer dan men voorheen wellicht gewend was, gebruik gemaakt worden van extern aanbod waar dat dezelfde inhouden aanroert als de hoofdstukken uit de methode (leerstofvervangend). De nieuwe kerndoelen hebben als nadeel de positie van natuur- en milieuonderwijs op veel scholen in het basisonderwijs. De extra ruimte betekent ook dat docenten veel zelf kunnen en moeten invullen. Scholen die zich 'groen' profileren zullen geen moeite hebben met het uitwerken van een logisch programma. Maar op scholen waar natuur en milieuonderwijs het minder gestructureerd is opgepakt, moeten leerkrachten zelf een programma samenstellen. Meestal is dit niet (bewust) afgestemd op inhouden en activiteiten van de jaren ervoor of ter voorbereiding op het komende jaar.
Water en kerndoelen
Water komt er in het voorstel nieuwe kerndoelen 'bekaaid' vanaf. Slechts in één kerndoel komt water voor en dan nog in relatie met de strijd tegen het water. Strikt genomen kan een basisschool na behandeling van de Watersnoodramp in 1953 en het daardoor ontstane Deltaplan stellen dat het m.b.t. water volledig aan de kerndoelen heeft voldaan.
Om bovengenoemde reden zijn in bijlage II en III zowel de kerndoelen van 1998 als de herziening opgenomen. De Kerndoelen van 1998 zijn in letterlijke zin geen uitgangspunt meer, maar vormen een goede referentie om het thema water in het onderwijs een 'doorlopende' plaats te geven.
Kerndoelen en eindtermen moeten we tenslotte ook niet overdrijven. Als er aandacht geschonken moet worden aan water en waterkwaliteit kunt u met 1 of 2 onderwerpjes over water per jaar na 8 jaar zeggen dat u ruim aandacht hebt geschonken aan water. Het is aan de school, al dan niet met externe hulp, dit dusdanig op elkaar af te stemmen dat er een logisch en herkenbaar stappenplannetje of leerlijntje ontstaat.
Op www.minocw.nl zijn onder 'onderwijs' alle volledige publicaties over kerndoelen en eindtermen te vinden en te downloaden. Bij primair onderwijs is een dossier kerndoelen primair onderwijs. Onder www.minocw.nl/onderbouwvo/kerndoelen staan de kerndoelen basisvorming.
